26 gündür devam eden çatışmaların ardından, ABD Ordusu bölgeye 3 bin askeri sevk etti. Washington yönetimi, İran ile olan gerilimi azaltmak amacıyla 1 aylık geçici bir ateşkes planı üzerinde çalıştığı iddiaları gündemde. Al Arabiya’nın aktardığına göre, bu süreç, ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından yürütülüyor. Plan çerçevesinde tarafların 15 maddelik kapsamlı bir anlaşma üzerinde müzakere yapması hedefleniyor.
Söz konusu taslakta, İran’ın nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na devredilmesi ve nükleer tesislerin kapatılması gibi kritik maddeler yer alıyor. Ayrıca, İran’ın balistik füze faaliyetlerinin sınırlandırılması ve bölgedeki milis gruplara verilen desteğin kesilmesi gibi maddeler de dikkat çekiyor. Bununla birlikte, yaptırımların kaldırılması ve sivil nükleer programlara destek verilmesi gibi başlıklar da taslakta yer alıyor. Ancak, bu plana dair henüz resmi bir onay verilmiş değil.
Al Hadath’ın aktardığına göre, 15 maddelik öneride şu başlıklar öne çıkıyor:
1. Yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin otomatik olarak kaldırılması
2. İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
3. İran’ın “asla nükleer silah arayışında olmayacağına” dair taahhüt vermesi
4. İran topraklarında herhangi bir nükleer zenginleştirme faaliyetinin yasaklanması
5. Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesi
6. Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin kapatılması ve imha edilmesi
7. UAEA’ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi
8. İran’ın “vekâlet güçleri” stratejisinden vazgeçmesi
9. Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
10. Hürmüz Boğazı’nın kapatılmadan açık tutulması
11. Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi
12. Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması
13. İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
14. Buşehr’de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi
15. Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi
Dış politika ve diplomatik çabaların devam ettiği bu süreçte, ABD askeri varlığını artırarak Orta Doğu’daki güç dengesini korumaya çalışıyor. Mevcut 50 bini aşkın askere ek olarak, binlerce deniz piyadesi ve paraşütçü birlikleri de bölgeye gönderildi. Savaş uçakları, helikopterler ve zırhlı araçlarla desteklenen bu birlikler, olası bir kara harekâtı için hazır durumda bekliyor. ABD’nin hedefinde, İran’ın stratejik öneme sahip Hark ve Keşm adalarının olduğu iddiaları gündemde. Bu bölgeler, İran’ın enerji altyapısı ve askeri kapasitesi açısından kritik öneme sahip.
Öte yandan, Axios’un haberine göre İran, ABD ile yapılacak olası görüşmelerde Trump yönetimine güvenmiyor. Bu nedenle, İran, görüşmeleri Başkan Yardımcısı J.D. Vance ile yürütmek istemekte. Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilecek görüşmelerin bu hafta Pakistan’da yapılması bekleniyor.
Son olarak, İran Devrim Muhafızları’na bağlı Hatemü’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü, ABD’ye yönelik sert açıklamalarda bulundu. Sözcü, “Yenilginizin adını anlaşma koymayın” diyerek uzlaşma ihtimaline kapıyı kapatmış ve İran’ın geri adım atmayacağını vurgulamıştır.
